U osób uzależnionych często obserwuje się jednoczesne nadużywanie dwóch lub trzech substancji odurzających. Są to najczęściej opioidy łączone z pochodnymi benzodiazepiny, alkoholem, marihuaną i rzadko kokainą. Szczególnie często dzieje się tak u osób leczonych psychiatrycznie.

Alkohol

Obserwuje się śmiertelne przedawkowania po przyjęciu dużych ilości alkoholu w połączeniu z lekami substytucyjnymi. Jednoczesne z terapią substytucyjną nadużywanie alkoholu powoduje gorsze stosowanie się do zaleceń leczniczych i zmniejsza korzyści związane z leczeniem substytucyjnym. Bardzo często takie osoby nadużywają, poza alkoholem, również pochodnych benzodiazepiny. W konsekwencji wypływa to na zwiększenie somatycznych i psychicznych problemów zdrowotnych, popełnianie większej liczby przestępstw i gorsze funkcjonowanie społeczne.

Picie alkoholu w trakcie terapii substytucyjnej nasila także powikłania wątrobowe powodowane przez uszkodzenie tego narządu. Jest to jeden z powodów wysokiej śmiertelności stwierdzanej u osób nadużywających narkotyków, będących w trakcie leczenia substytucyjnego. Może on wystąpić zarówno w trakcie leczenia, jak i po zakończeniu uczestnictwa w programie.

Leczenie nadużywania alkoholu powinno być prowadzone przez poradnie leczenia uzależnień. U osób zatrutych alkoholem będących w trakcie leczenia substytucyjnego z powodu uzależnienia od opioidów nie należy podawać metadonu lub buprenorfiny. Jeżeli leczenie substytucyjne z powodu uzależnienia od opioidów ma być kontynuowane, taka osoba może zostać skierowana do poradni leczenia uzależnień w celu detoksykacji alkoholowej. Wówczas początkowo otrzyma leki przeciwpadaczkowe, a nie opiody.

Rodzaje interakcji pomiędzy poszczególnymi środkami psychoaktywnymi i metadonem.

Na liście leków, które mogą powodować objawy niepożądane u osób stosujących metadon znajduje się 275 pozycji. W związku z tym nie mogę ich wszystkich przytoczyć. Wymienię te najważniejsze.

Leki wymagające zwiększenia dawki metadonu: wszystkie leki zwierające opiody (też: fortral – pentazocyna); furosemid – lek diuretyczny; ryfampicyna – lek przeciwgruźliczy; fenytoina, karbamazepina – leki przeciwpadaczkowe; barbiturany – leki uspakajające; alkohol etylowy; antybiotyki: azitromycin (Zithromax), ciprofloxacin (Cipro), clarithromycin (Biaxin), erythromycin (E-Mycin, Ery-Tab), itraconazole (Sporanox), ketoconazole (Nizoral), metronidazole (Flagyl), voriconazole (Vfend); leki przeciwko nadciśnieniu i nasercowe: diltiazem (Cardizem, Dilacor, Tiazac), verapamil (Calan, Covera, Isoptin, Verelan); wcześniej wspomniane leki antyretrowirusowe: darunawir (DRV) – konieczne jest rozważenie zwiększenia dawki; efawirenz (EFV) - często konieczne jest stopniowe zwiększenie dawki metadonu; lopinawir/r (LPV/r) – w zależności od sytuacji czasami konieczne jest obniżenie dawki metadonu, czasem jednak trzeba ją zwiększyć; newirapina (NVP) - często konieczne jest stopniowe zwiększanie dawki metadonu; ritonawir (RTV) – może powodować spadek stężenia metadonu, konieczne jest sprawdzanie stosowania innych leków ARV; tipranawir (TPV/r) – może wymagać zwiększenia dawki metadonu.