Miesiączkowanie

Powszechnie spotykane u kobiet hiv - dodatnich zaburzenia miesiączkowania są łatwe do leczenia przy pomocy powszechnie dostępnych środków hormonalnych. Do tego celu wykorzystuje się często tabletki antykoncepcyjne, które jednocześnie zapewniają ochronę przed ciążą niechcianą (należy pamiętać, że antykoncepcja to nie to samo co zapobieganie transmisji zakażenia hiv; prezerwatywa pozostaje więc nieodłącznym składnikiem edukacji i poradnictwa w zakresie antykoncepcji i prewencji transmisji hiv).

Zaburzenia miesiączkowania częściej zdarzają się, kiedy liczba komórek CD4 jest niska, a poziom wiremii wysoki, a także u kobiet przyjmujących narkotyki. Może się to przyczyniać się do zaburzeń takich jak wydłużanie się odstępów między kolejnymi miesiączkami oraz „wypadnięcie” jednej lub kilku miesiączek, mimo braku ciąży. Choroby, spory spadek wagi ciała lub anemia mogą również powodować wymienione zaburzenia.

Choroby ginekologiczne

Często nawracające zakażenia i zapalenia narządów płciowych są utrapieniem zarówno kobiet hiv - dodatnich, jak i opiekujących się nimi lekarzy - ginekologów. Częste współistnienie innych chorób przenoszonych drogą płciową nie ułatwia tej sytuacji. Leczenie zależy od zaawansowania choroby zasadniczej i z tego powodu powinno być prowadzone we współpracy z lekarzem prowadzącym (specjalistą chorób zakaźnych, dermatologiem).

Do najczęstszych chorób u kobiet zakażonych hiv należą:

- nawracająca kandydoza pochwy – typowym objawem jest świąd w pochwie, mogący nasilać się podczas stosunków, z lub bez swędzenia i pieczenia sromu oraz obfita, biała (serowata) wydzielina z pochwy; objawy te zasilają się mniej więcej na tydzień przed wystąpieniem miesiączki. W leczeniu na ogół skuteczne są stosowane doustnie i miejscowo leki przeciwgrzybiczne przepisane przez lekarza specjalistę.

- stany zapalne miednicy (górnych dróg rodnych, szyjki macicy, macicy, jajników) zawsze są stanem poważnym, szczególnie u kobiet zakażonych hiv. Mogą być spowodowane nieleczonymi chorobami przenoszonymi drogą płciową, jak na przykład rzeżączka, zakażenia Chlamydiami i innymi bakteriami, ale także chorobami takimi jak gruźlica. Objawami stanu zapalnego górnych dróg rodnych są bóle w dole brzucha, upławy, dolegliwości bólowe w czasie stosunków, gorączka, wymioty, krwawienia nie związane z miesiączką. Pojawienie się dolegliwości, objawów, które nie występowały wcześniej, powinno skłonić cię do jak najszybszej wizyty u ginekologa, wykonania odpowiednich badań diagnostycznych i ewentualnego leczenia antybiotykami. Czasem może być konieczne leczenie szpitalne. Wskazane jest także badanie partnera seksualnego i leczenie u niego ewentualnie istniejących stanów zapalnych.

- zakażenie narządów płciowych wirusem opryszczki (wirusem Hermes simplex typu 2) może powodować częstsze, utrzymujące się dłużej i bardziej bolesne pojawianie się opryszczki narządów płciowych u kobiet zakażonych hiv. Acyklowir może pomóc w skróceniu utrzymywania się dolegliwości, ale przed jego użyciem zasięgnij porady lekarza specjalisty.

- bakteryjne zapalenia pochwy są najczęstszymi infekcjami pochwy i sromu występującymi u kobiet niezależnie od zakażenia hiv. Objawami są zwykle upławy o przykrym zapachu. Zakażenia takie ułatwiać może płukanie pochwy, sprzyjające zmianie składy prawidłowej flory bakteryjnej pochwy. Pojawienie się takich dolegliwości powinno skłonić do wizyty u ginekologa i podjęcie odpowiedniego leczenia.

Rak szyjki macicy

Największym zagrożeniem dla życia kobiet hiv - dodatnich jest rak szyjki macicy. Od niedawna uznany za chorobę przenoszoną drogą kontaktów seksualnych - rak szyjki macicy, powstaje na skutek zakażenia wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV). Współistnienie zakażenia HPV i hiv zwiększa wielokrotnie ryzyko zachorowania na raka szyjki macicy kobiet seropozytywnych. Dlatego istnieją specjalne zalecenia co do częstości wykonywania badań cytologicznych, kolposkopowych (bezpośrednie badanie szyjki macicy w mikroskopie) oraz badań w kierunku zakażenia HPV. W Polsce łatwo dostępnym badaniem jest badanie cytologiczne oraz, w większości ośrodków, badanie kolposkopowe. Badanie w kierunku zakażenia HPV jest dostępne w nielicznych ośrodkach, nie jest finansowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia, a koszt jednego badania wynosi ok. 160 zł. Pod znakiem zapytania stoi też możliwość korzystania przez kobiety zakażone hiv ze specjalistycznych oddziałów ginekologicznych, gdzie przeprowadza się małe i duże zabiegi (diagnostyczne i lecznicze). Skierowanie kobiety zakażonej hiv do oddziału ginekologicznego ciągle jeszcze napotyka na niezrozumiały opór ordynatorów oddziału.

Okres menopałzalny

Od kiedy zakażenie hiv uważa się za chorobę przewlekłą, a kobiety hiv - dodatnie żyją dłużej i częściej dochodzi do zakażenia hiv u kobiet w wieku okołomenopauzalnym, problemy związane z okresem menopauzy coraz częściej są przyczyną zgłaszania się do ginekologa kobiet hiv - dodatnich. Leczenie dolegliwości związanych z okresem menopauzy jest podobne jak w przypadku kobiet hiv - ujemnych. Opublikowane doniesienia naukowe nie wykazały związku pomiędzy zakażeniem hiv a przedwczesnym wygaśnięciem czynności jajników, a objawy menopauzy u kobiet hiv - dodatnich ujawniają się w podobnym okresie życia jak w przypadku kobiet seronegatywnych.

Menopauza jest występującym fizjologicznie ustaniem miesiączkowania spowodowanym wygasaniem czynności jajników. Jej wystąpienie kończy możliwość zachodzenia w ciążę.

Objawami menopauzy mogą być:

- rzadziej pojawiające się miesiączki, zanim przestaną pojawiać się zupełnie, rzadziej pojawiają;

- wybuchy gorąca;

- depresja i inne zaburzenia nastroju;

- zaburzenia snu;

- starzenie się skóry, jej suchość;

- częstsze oddawanie moczu.

Osteoporoza

Osłabienie struktury kości (osteoporoza) może być późnym powikłaniem menopauzy. Jest to szczególnie istotne, gdyż u osób zakażonych hiv obserwuje się zmniejszanie gęstości mineralnej kości (osteopenię). Obok znanych przyczyn osteoporozy (palenie, papierosów, przyjmowanie narkotyków, nieodpowiednia dieta, zaburzenia hormonalne) u kobiet zakażonych dochodzi jeszcze jedna przyczyna - leki antyretrowirusowe. Osteoporozie można zapobiegać poprzez zwiększenie aktywności fizycznej (przede wszystkim – podnoszenie ciężarów), obniżenia wagi ciała (przy nadwadze), ograniczenie palenia i spożywania alkoholu.

Kobiety zakażone HIV powinny przeprowadzić badanie ginekologiczne możliwie szybko po rozpoznaniu zakażenia, a następnie wykonywać badania kontrolne co 6 miesięcy!

Pomoc, wsparcie, dobre życie

Jesteś kobietą zakażoną HIV: „… „tragedia nie jest karą, lecz wyzwaniem (...), aby każdy wziął w swoje ręce odpowiedzialność za własne życie” (Paulo Coelho, Piąta góra)

Nadal jesteś kobietą. Bo kobiecość nie ma nic wspólnego ze sprawnością. Kobiecość to przede wszystkim mentalność kobiety wyrażająca się w emocjach, odczuciach i gestach. Masz więc prawo interesować się modą, strojami, kosmetykami i wszystkim tym, czym interesują się inne kobiety. Masz też prawo kochać i być kochaną. Jednym słowem masz prawo, jak każda kobieta, wieść udane, interesujące i wartościowe życie. Jeśli ktoś twierdzi inaczej, jest w błędzie i nie należy zaśmiecać sobie umysłu takimi opiniami…”

Do 1997 roku kiedy leczenie było w powijakach, a przyszłość była ograniczona do 10 lat, trudniej było zająć się sobą i cieszyć się każdym nadchodzącym dniem.

Teraz kiedy perspektywa życia z hiv wydłużyła się o 30 lat lub więcej i hiv z choroby śmiertelnej stał się w chorobę przewlekłą (w roku 2009 jeszcze nieuleczalną, ale kto wie! ) jest o wiele łatwiej.

Inwestuj w swój rozwój i w swoją przyszłość:

Nie izoluj się.

Wychodź jak najczęściej „do ludzi”. Czasem miło jest przecież wybrać się z kolegą, czy koleżanką do kina lub teatru, czy choćby pójść na spacer albo po prostu umówić się „na plotki”.

Żadna niepełnosprawność nie zwalnia z odpowiedzialności za własne życie.

Nie możesz wymagać, żeby było ono ciekawe, dające radość i satysfakcję, nie wkładając w nie żadnego zaangażowania. Dlatego ważne jest, abyś wiedziała, czego chcesz i do czego zmierzasz. Jest wiele możliwości na udane i ciekawe życie. Dla jednych jest to sport (i to nie koniecznie narciarstwo alpejskie - wystarczą szachy), a dla innych informatyka czy sztuka. Ważne jest, abyś w miarę możliwości kształciła się i rozwijała zainteresowania, a wtedy na pewno łatwiej będzie ci znaleźć coś dla siebie. Tylko wówczas z obserwatorki życia możesz stać się jego uczestniczką – masz przecież tylko jedno życie, nie pozwól, aby było bezbarwne i pozbawione treści. Bierność męczy podwójnie!

Bardzo często nawet w niewielkich miejscowościach prężnie działają domy kultury, czy kluby osiedlowe. Może warto byś odwiedziła takie miejsce i zapoznała się z proponowaną ofertą? Być może znajdziesz tam coś interesującego dla siebie. Uczestnictwo w jakimś kursie czy zajęciach jest świetnym sposobem na poznanie nowych ludzi i rozwój osobisty.

Ciekawym doświadczeniem może być również nawiązanie współpracy z jakimś stowarzyszeniem lub fundacją. Bardzo często organizacje takie potrzebują wolontariuszek do pomocy przy drobnych pracach, co oprócz poszerzania grona znajomych i poczucia bycia potrzebną, może być również cennym doświadczeniem w późniejszym, ewentualnym życiu zawodowym. Dzięki tego rodzaju aktywności możesz nabyć nowych umiejętności, wzbogacić swoje wnętrze i poszerzyć wachlarz możliwości wyboru tego, czym chcesz swoje życie wypełnić.

Rzeczą niezwykle istotną i pomocną w tym, aby życie było pełne i wartościowe jest higiena psychiczna, czyli najogólniej mówiąc świadoma praca nad tobą i twoim życiem, aby było lepsze i dające radość. Zabiegi określane „higieną psychiczną” są jakby oczyszczeniem umysłu z niepotrzebnych napięć i złych emocji, utrudniających czerpanie radości z życia. Pomagają poznać i zaakceptować siebie, swoje słabe i mocne strony. Dzięki higienie psychicznej możesz także poznać słabe i mocne strony innych ludzi. Pomaga zatem w kształtowaniu charakteru, budowaniu silnej woli i pozytywnego obrazu własnej osoby. Ma zasadnicze znaczenie w zawieraniu i utrzymywaniu dobrych relacji z innymi ludźmi oraz zachowaniu zadowolenie z życia i komfortu psychicznego. Warto zatem abyś poznała i nauczyła się stosować główne zabiegi związane z higieną psychiczną. Szczególne znaczenie dla świadomego i pełnego życia ma rozwijanie w sobie

Optymistycznie podejdź do rzeczywistości

Myślenie o teraźniejszości i przyszłości z nadzieją jest nieraz trudne. Jednak pamiętaj – masz wybór. Od ciebie zależy jak będziesz odbierała doświadczenia, które cię spotykają. Owszem, możesz tkwić w „zaklętym kręgu” cierpienia i rozpamiętywać ciągle, „co by było, gdyby...”. Jednak takie podejście nie pozwala ci pójść naprzód w życiu. Dlatego pytanie: „Dlaczego ja?” warto zamienić na pytanie „Co mogę zrobić w tej sytuacji, aby żyć w pełni i rozwijać się?”.

Systematycznie pracując nad sobą każdego dnia, ucz się dostrzegać pozytywne strony w każdej sytuacji, choć być może początkowo plusów będziesz musiała długo szukać i wydadzą ci się absurdalne. Jest to jednak pierwszy krok do tego, abyś spojrzała na swoje położenie inaczej, z szerszej perspektywy. W ten sposób przestaniesz skupiać się wyłącznie na sobie i własnych przeżyciach, a zaczniesz się zastanawiać w czym możesz być pomocna dla innych, jednocześnie pomagając sobie. Bo przecież tylko dzieląc z innymi ludźmi swoje radości i troski, człowiek może poczuć, że naprawdę żyje i jest potrzebny.

Ważną częścią optymistycznego podejścia do rzeczywistości jest kształtowanie pozytywnego obrazu własnej osoby. Jest to zadanie szczególnie trudne, gdyż na to jak widzisz siebie mają wpływ też ludzie, z którymi się spotykasz. Jeśli często słyszysz negatywne opinie na twój temat, szczególnie od osób dla ciebie ważnych, sama możesz zacząć w nie wierzyć.

Warto jednak nieco popracować nad tym, aby znać swoją wartość i pozytywnie myśleć o sobie. Szczególnie naucz się:

- usuwać ze świadomości negatywne myśli na swój temat, jednocześnie pamiętając że każdy człowiek jest inny, nikt natomiast nie jest doskonały;

- stosować autosugestię poprzez powtarzanie sobie pozytywny rzeczy takich jak „jestem w dobrym nastroju”, „uda mi się osiągnąć to, co zamierzam”;

- unikać wmawiania sobie złych opinii na swój temat lub braku możliwości wykonania czegoś.

Na początku na pewno nie będzie to dla ciebie łatwe, jednak spróbuj wyzwolić się z negatywnego wpływu opinii innych na swój temat – na pewno poczujesz się lepiej.

Aby życie było lepsze, konieczne jest też chronić siebie przed przeżywaniem negatywnych emocji, ponieważ to one przede wszystkim przeszkadzają ci odczuwać zadowolenie z życia. Często źródłem nadmiernego stresu i niepokoju mogą być fałszywe przekonania, które wpojono ci w wyniku wychowania.

Główne z nich to:

- Musimy być lubiani przez wszystkich i każdy człowiek musi aprobować to, co robimy;

- Musimy być zawsze kompetentni i wiedzieć jak się zachować w każdej sytuacji;

- Pewne sposoby zachowania są niegodne i niemoralne a ludzie, którzy tak się zachowują powinni być surowo karani;

- Łatwiej jest żyć unikając kłopotów i odpowiedzialności;

- Powinniśmy być zupełnie wolni i niezależni od nikogo;

- Każdy problem ma tylko jedno dobre rozwiązanie.

Przyjmując za prawdziwe takie przekonania, sama skazujesz się na przeżywanie negatywnych emocji i napięcie, gdyż niejednokrotnie przekonasz się, że nie jest tak, że wszyscy cię lubią, wszystko wiesz i jesteś od nikogo niezależna. Dlatego ważne jest abyś uświadomiła sobie, że może być inaczej. Może się zdarzyć, że ktoś nie będzie cię lubił lub czegoś nie będziesz wiedzieć, ale to jeszcze nie znaczy, że jesteś zła czy głupia.

Nieprawdą też jest, że człowiek musi być niezależny od nikogo. Żyjemy przecież wśród ludzi, a pewne zależności są wręcz niezbędne, bo żadna osoba nie jest samowystarczalna.

Wreszcie nie jest prawdą, że każdy problem możesz rozwiązać tylko w jeden sposób i jeśli jest on ci niedostępny, to pozostaje ci tylko „usiąść i płakać”. Życie nie jest matematyką, gdzie dwa plus dwa zawsze równa się cztery - i jest wiele możliwości, aby osiągnąć określony cel. Jeśli na przykład chcesz zmienić otoczenie i odpocząć, ale nie masz zbyt wiele pieniędzy, to nie musisz od razu jechać na Wyspy Kanaryjskie – wystarczy złożyć kilkudniową wizytę kuzynce na wsi.

Negatywnego wpływu stresu na twoje życie nie da się całkowicie uniknąć, jednak, aby go zmniejszyć warto byś nauczyła się relaksować. Każdy człowiek ma właściwe dla siebie sposoby, które pozwalają mu pozbyć się napięć związanych z codziennym życiem. Czasem jest to sen lub spacer, czasem czytanie ulubionej książki lub słuchanie muzyki. Niekiedy zaś, aby pozbyć się napięć i stresu ludzie potrzebują „wygadać się” przed kimś życzliwym i godnym zaufania.

Wypróbuj kilka takich sposobów i znajdź najlepsze dla siebie. Stosuj je, kiedy tylko poczujesz się zmęczona lub zdenerwowana. Nie tłum złych emocji w sobie! Choć początkowo może być to bardzo trudne, jednak nie zrażaj się brakiem powodzenia w pracy nad sobą. Rozwijając w sobie pozytywne podejście do życia, łatwiej będzie ci poradzić sobie w każdej sytuacji kryzysowej oraz stawić czoło nowym wyzwaniom – tak, aby być nie tylko obserwatorką życia, ale również czynną jego uczestniczką.