Co to jest leczenie substytucyjne
Lecznie substytucyjne osób uzależnionych od opiatów, zwane też terapią zastępczą, lub podtrzymującą jest stosowane w Europie od blisko pół wieku. Jego historia jest tak samo długa jak historia metody społeczności terapeutycznej, obecnie najszerzej w naszym kraju stosowanej formy pomocy narkomanom.
Istotą tego leczenia, jest zastąpienie przyjmowanego narkotyku substancją o podobnym do niego działaniu, a głównym celem ustabilizowanie choroby i poddanie jej kontroli.
Stosujący się do zaleceń lekarza, przykładna osoba na terapii substytucyjnej unika iniekcji i zagrożeń z nimi związanych, w tym zakażeń hiv czy HCV, nie zasypia na ławce przy palącym słońcu czy minusowej temperaturze, zaprzestaje przestępczego trybu życia, nie kradnie, nie prostytuuje się, nie żebrze, naprawia relacje z rodziną i otoczeniem, podejmuje zwykłe role społeczne.
Najszerzej stosowanymi preparatami zastępczymi dla opiatów (substancji produkowanych na bazie mleka makowego, takich jak heroina, kompot, morfina czy opium), są metadon i buprenorfina. Ostatnimi laty, pojawił się skuteczny preparat złożony, o nazwie Suboxone.
Substytucja lekowa posiada przewagę nad innymi formami terapii, głównie jeżeli chodzi o wskaźnik utrzymywania się pacjentów w leczeniu. Często pada zarzut, że nie likwiduje przyczyny choroby, wiec leczeniem nie jest. Owszem nie likwiduje, ale w medycynie stosuje się bardzo wiele preparatów farmakologicznych, które przedłużają choremu życie przez to, ze stabilizują jedynie chorobę, a nie niszczą jej samej. Tak jest w przypadku leków dla osób zakażonych hiv czy chorujących na cukrzycę.
Cele leczenia subsytucyjnego można porównać do celów powszechnej edukacji. W pierwszym przypadku problemem do którego odnosi się terapia zastępcza jest narkomania i szkody nią powodowane, w drugim zaś nieuctwo czy analfabetyzm. Państwu nakładającemu obywatelom obowiązek szkolny, chodzi nie o to, by mówiąc za filozofem, niewiele osób osiągało dużą wiedzę, ale by szerokie rzesze dysponowały wiedzą podstawową. Osobę, która osiąga podstawowy poziom edukacji państwo ‘zostawia w spokoju’, ale drogi do dalszej edukacji nie zamyka. Często natomiast zachęca do niej, wspierając wysiłki obywateli stypendiami czy kredytami. Leczenie substytucyjne osiągając pewne minimum, jakim jest porzucenie przez pacjenta narkomańskiego stylu życia, nie zamyka drogi do „czystości” od wszelkich substancji, legalnych czy nielegalnych, ani nie utrudnia jej. Może być traktowane jako pierwszy etap dochodzenia do abstynencji, która nie jest jednak nałożonym na pacjenta bezwzględnym obowiązkiem.
Leczenie w szerszym rozumieniu jest więc nie tylko działaniem w celu gruntownego rozprawienia się z przyczyną choroby, ale też ma na celu poprawę stanu zdrowia, usunięcia ostrych objawów (np. bólu), przywrócenia lepszego funkcjonowania.
Leczenie substytucyjne pozostaje leczeniem nie tylko wtedy gdy osoba otrzymująca substytut otrzymuje dodatkowo wsparcie lekarza, terapeuty, pracownika socjalnego i gdy poddawana jest kontroli moczu na okoliczność dobierania innych substancji. Nie tylko wtedy gdy monitorowany jest proces zmian.
Leczeniem substytucyjnym są też takie działania redukcji szkód, gdzie lek podawany jest bez długiej listy warunków jego otrzymania, a jedynymi przesłankami jego podania, jest uzależnienie od opiatów oraz stwierdzenie, że dana osoba bez leku cierpi.
Lecznie substytucyjne osób uzależnionych od opiatów, zwane też terapią zastępczą, lub podtrzymującą jest stosowane w Europie od blisko pół wieku. Jego historia jest tak samo długa jak historia metody społeczności terapeutycznej, obecnie najszerzej w naszym kraju stosowanej formy pomocy narkomanom.
Istotą tego leczenia, jest zastąpienie przyjmowanego narkotyku substancją o podobnym do niego działaniu, a głównym celem ustabilizowanie choroby i poddanie jej kontroli.
Stosujący się do zaleceń lekarza, przykładna osoba na terapii substytucyjnej unika iniekcji i zagrożeń z nimi związanych, w tym zakażeń hiv czy HCV, nie zasypia na ławce przy palącym słońcu czy minusowej temperaturze, zaprzestaje przestępczego trybu życia, nie kradnie, nie prostytuuje się, nie żebrze, naprawia relacje z rodziną i otoczeniem, podejmuje zwykłe role społeczne.
Najszerzej stosowanymi preparatami zastępczymi dla opiatów (substancji produkowanych na bazie mleka makowego, takich jak heroina, kompot, morfina czy opium), są metadon i buprenorfina. Ostatnimi laty, pojawił się skuteczny preparat złożony, o nazwie Suboxone.
Substytucja lekowa posiada przewagę nad innymi formami terapii, głównie jeżeli chodzi o wskaźnik utrzymywania się pacjentów w leczeniu. Często pada zarzut, że nie likwiduje przyczyny choroby, wiec leczeniem nie jest. Owszem nie likwiduje, ale w medycynie stosuje się bardzo wiele preparatów farmakologicznych, które przedłużają choremu życie przez to, ze stabilizują jedynie chorobę, a nie niszczą jej samej. Tak jest w przypadku leków dla osób zakażonych hiv czy chorujących na cukrzycę.
Cele leczenia subsytucyjnego można porównać do celów powszechnej edukacji. W pierwszym przypadku problemem do którego odnosi się terapia zastępcza jest narkomania i szkody nią powodowane, w drugim zaś nieuctwo czy analfabetyzm. Państwu nakładającemu obywatelom obowiązek szkolny, chodzi nie o to, by mówiąc za filozofem, niewiele osób osiągało dużą wiedzę, ale by szerokie rzesze dysponowały wiedzą podstawową. Osobę, która osiąga podstawowy poziom edukacji państwo ‘zostawia w spokoju’, ale drogi do dalszej edukacji nie zamyka. Często natomiast zachęca do niej, wspierając wysiłki obywateli stypendiami czy kredytami. Leczenie substytucyjne osiągając pewne minimum, jakim jest porzucenie przez pacjenta narkomańskiego stylu życia, nie zamyka drogi do „czystości” od wszelkich substancji, legalnych czy nielegalnych, ani nie utrudnia jej. Może być traktowane jako pierwszy etap dochodzenia do abstynencji, która nie jest jednak nałożonym na pacjenta bezwzględnym obowiązkiem.
Leczenie w szerszym rozumieniu jest więc nie tylko działaniem w celu gruntownego rozprawienia się z przyczyną choroby, ale też ma na celu poprawę stanu zdrowia, usunięcia ostrych objawów (np. bólu), przywrócenia lepszego funkcjonowania.
Leczenie substytucyjne pozostaje leczeniem nie tylko wtedy gdy osoba otrzymująca substytut otrzymuje dodatkowo wsparcie lekarza, terapeuty, pracownika socjalnego i gdy poddawana jest kontroli moczu na okoliczność dobierania innych substancji. Nie tylko wtedy gdy monitorowany jest proces zmian.
Leczeniem substytucyjnym są też takie działania redukcji szkód, gdzie lek podawany jest bez długiej listy warunków jego otrzymania, a jedynymi przesłankami jego podania, jest uzależnienie od opiatów oraz stwierdzenie, że dana osoba bez leku cierpi.
